پنج‌شنبه 06 اردیبهشت 1403 - 25 Apr 2024
کد خبر: 35973
تاریخ انتشار: 1402/11/24 08:50

زنجیره ارزش افزوده صنعتی در مناطق مرزی

فرضعلی سالاری کُنشگر برنامه ریزی و توسعه منطقه‌ای
زنجیره ارزش افزوده صنعتی در مناطق مرزی

جنوب ایران بارانداز فعالیت منابع معدنی و تجاری و فعالیت صنعتی- پالایشگاهی است که با همه ظرفیت‌های اقتصادی بهینه از نظر زیرساختی و پایداری دارای شاخص مطلوب نیست. در زمینه ایجاد زنجیره ارزش افزوده صنعتی- تجاری در مناطق مرزی، ساحلی و پسکرانه آبی پیرامون قطب رشد و توسعه پارک‌های صنعتی (پتروشیمی) برای تکمیل زنجیره ارزش در صنایع و چگونگی تبدیل مزیت نسبی کشور در محصولات پایین دستی و بالادست به مزیت رقابتی و تولید صادراتی در محصولات پایین دست مد نظر است.
تکمیل زنجیره ارزش محصولات یا به عبارت بهتر فرآوری موادخام به موادمصرفی با قیمت بالاتر از دو جهت برای کشور حائز اهمیت است؛ نخست درآمدزایی و خلق ارزش افزوده بیشتر. در شرایطی که صنایع مادر و بخش عمده منابع درآمدی دولت تحریم است، افزایش صادرات یعنی افزایش منابع درآمدی دولت از دو بخش مالیات و خدمات گمرکی، از جهت دیگر تولید محصولات مصرفی و فرآوری شده در کشور موجب صرفه‌جویی ارزی و کاهش واردات نیز خواهد شد. دومین وجه اهمیت این موضوع افزایش اشتغال و کاهش آمار بیکاری در کشور است، کشور ما در حال حاضر در شرایط فوق‌العاده پنجره جمعیتی و انبوه جمعیت فعال مواجه است. برای توسعه کشور ضرورت دارد ماکسیمم بهره‌برداری از منابع انسانی فعلی که عمدتاً شامل جوانان تحصیل کرده و نخبه می‌شوند انجام گیرد.پرواضح است که افزایش فرصت‌های شغلی علاوه‌بر آورده اقتصادی تأثیرات بسزایی در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی و کاهش فاصله طبقاتی و بزهکاری دارد.
اشتغال‌زایی و تکمیل زنجیره‌های ارزش صنایع معدنی- گازی- شیمیایی توسعه صنایع پایین دست، ایجاد ارزش افزوده بالاتر بیشتر را فراهم می‌آورد و همچنین تاب‌آوری اقتصاد را در برابر تهدیدهای خارجی افزایش می‌دهد.محصولات نهایی بر خلاف نفت و گاز قابلیت رصد کمتری داشته و به طور قطع توسعه زنجیره‌های صنعت پتروشیمی و صادرات صنایع پایین دستی برای کاهش تاثیرپذیری اقتصاد کشور از شوک‌های مختلف نظیر تحریم‌ها، ضرورتی انکارناپذیر است.صنعت پتروشیمی به عنوان پیشران بسیاری از صنایع، دارای بزرگترین زنجیره‌ای ارزش تولید در بین صنایع مختلف جهان است. محصولات این صنعت به عنوان مواد اولیه صنایع تکمیلی همچون صنایع خودرو، نساجی، لوازم خانگی، بسته بندی، رنگ و رزین، چسب‌ها، حلال‌ها، شوینده‌ها، محصولات آرایشی- بهداشتی و … محسوب می‌شوند. از این جهت صنعت پتروشیمی را پیشران صنایع دیگر می‌دانند. صنعت بسته بندی، بالاترین سهم را در بهره‌گیری از تولیدات پتروشیمی دارد. صنایع الکترونیک، ساختمان سازی و اتومبیل سازی در رده‌های بعدی از این منظر قرار دارند. پتروشیمی صنعتی زنجیروار و به هم پیوسته است و به موازات فرآیند پیوسته تولید، فرآیندهای تعمیر و نگهداری قطعات و مجتمع‌های تولیدی قرار دارند که باید به صورت مدام مشغول به فعالیت باشند تا فرآیند تولید ادامه دار باشد.راهبردهای تقلیل ناسازگاری میان سیاست‌های بازرگانی و مالیاتی با سیاست‌های مربوط به توسعه زنجیره ارزش و تعارضات ناشی از مسئله مربوط به تأمین ارز در زمینه توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی و زنجیره تکمیل ارزش افزوده در صنایع کوچک تولید، مصرف، واردات و صادرات (الزامات سیاستی و اجرایی) و زنجیره ارزش افزوده نفت و گاز در پس‌کرانه قطب رشد مناطق صنعتی- ساحلی مهم است.با توجه به جایگاهی که صنعت نفت ایران از نقطه نظر ذخایر هیدروکربنی از آن برخوردار است چشم‌انداز این صنعت در چگونگی بهره‌مندی از این ذخایر خدادادی از اهمیت بسیاری برخوردار بوده و در این رابطه اهداف گوناگونی برای آن در نظر گرفته شده است.حداکثر سازی ارزش افزوده صنعت نفت و گاز کشور از طریق هم افزایی زنجیره ارزش با توسعه سرمایه گذاری در منابع و صنایع نفت و گاز، صنایع انرژی بر و صنایع خدمات مهندسی پشتیبان آنها از سیاست‌های اصلی است.وجود یک شبکه زنجیره تأمین مناسب که گاز خام را به محصولات پالایشگاهی تبدیل کند، با توجه به حجم بالای سرمایه‌گذاری تجهیزات در این صنعت و همچنین طول عمر بالای این شبکه، طراحی استوار شبکه لجستیک معکوس، تبدیل گاز به محصولات پتروشیمی، اصلاح آئین‌نامه خوراک، ارائه تخفیف‌های مرحله‌ای خوراک، حمایت از شکل‌گیری شرکت‌های مهندسی توسعه‌دهنده لیسانس داخلی و ضمانت کارکرد از راهبردهای اصلی مورد نیاز زنجیره ارزش افزوده صنعتی در مناطق مرزی، ساحلی و پس‌کرانه آبی جنوب کشور است.


کپی لینک کوتاه خبر: https://rouzegaremadan.ir/d/36bv5y